Şirketleri mali performans yönünden karşılaştıracak ve yatırım kararı sürecini hızlandıracak bazı oranlar kullanılmaktadır. Fiyat kazanç oranı da şirketlerin performanslarını karşılaştırmak için kullanılan yöntemlerinden birisidir. F/K olarak gösterilir, ingilizce kısaltması P/E (Price-Earnings Ratio) dir.

Fiyat Kazanç Oranı Nasıl Hesaplanır?

Fiyat Kazanç oranı şirketin güncel hisse senedi fiyatının hisse başına karına bölünmesiyle bulunur. Hisse başına kar ise şirketin dönem karının (dağıtılan temettüler düşüldükten sonra) hisse senedi sayısına bölünmesiyle bulunur. Hisse senedi sayısı ödenmiş sermaye* kadardır;

Hisse Başına Kar (Earnings Per Share,EPS) = Net Kar / Hisse Sayısı

Fiyat Kazanç Oranı= Hisse Fiyatı (F) / Hisse Başına Kar

Yukarıdaki formülde hisse başına kar yerine (Net Kar / Hisse Sayısı) koyarak fiyat kazanç oranını başka bir şekilde de ifade edebiliriz; fiyat kazanç oranı bir şirketin piyasa değerinin net karına oranıdır:

F/K= (Fiyat x Hisse Sayısı)* / Kar

*Piyasa değerini verir

*Bir İşletmenin ödenmiş sermayesini bilançonun öz kaynaklar kaleminin altında görebilirsiniz.

**Zarar eden şirketler için F/K oranı hesaplanamaz.

Fiyat Kazanç Oranı Nasıl Yorumlanır?

Formülden de anlaşılacağı üzere fiyat kazanç oranı şirketin elde edeceği 1 TL kar için yatırımcının ne kadar ödeme yaptığını gösterir. Örneğin F/K oranı 20 olan bir işletmenin yatırımcıları, işletmenin elde edeceği her 1 TL kar için 20 TL ödemeye gönüllüdür.

F/K oranının yüksek olması hisse senedinin fiyatının olması gerekenden yüksek olduğu, düşük olması ise hisse fiyatının ucuz kaldığı şeklinde yorumlanabilir. Aslında özet olarak F/K oranı bir şirketin piyasada işlem gören hisse senedi fiyatı ile elde ettiği karın doğru orantılı olması gerektiği fikrine dayanır.

Başka bir bakış açısı ise fiyat kazanç oranı yüksek şirketler in mevcut karlarının yatırımcılar tarafından düşük görüldüğü ve bu şirketlerin gelecekte yüksek kar elde edeceği beklentisidir. Burada yatırımcının dikkat etmesi gereken en önemli nokta, şirket ile ilgili manipülasyon yapılıp yapılmadığının tespit edilmesidir.

Fiyat kazanç oranı yatırımcıya tek başına karar verme imkanı sağlamaz. Her sektörün kendi dinamikleri ve karlılık oranları vardır. Bir performans göstergesi olan fiyat kazanç oranının ilgili şirketin yer aldığı sektördeki diğer firmalarla ya da sektör ortalamasıyla karşılaştırılması gerekmektedir. Ancak bu şekilde şirket fiyatının ucuz ya da pahalı olduğu söylenebilir.

F/K oranı aşağıdaki örnekte yer alan bakış açısı ile kullanılabilir;

"Bir işletmenin bulunduğu sektörde F/K oranı 7 ise ve bu işletme ilgili dönemde hisse başına 2 TL kar elde ettiyse, F/K analizine göre (veriler formülde yerlerine konularak) bu işletmenin hisse senedi fiyatının 14 TL olması gerektiği söylenebilir. Hisse senedinin güncel piyasa fiyatı 14 TL'nin üzerindeyse hisse senedi pahalı, altındaysa ucuz olarak yorumlanır."

Bu hesaplamaların sektör ve firma bazında manuel olarak yapılmasına gerek yoktur. Bir çok platformdan güncel oranlara ulaşmak mümkündür.

Bu terimin İngilizce karşılığı: Price Earnings Ratio, P/E Ratio

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).