"Temettü kapitalizasyonu" ya da diğer adıyla "temettü verimi yöntemi" yatırımcılar arasında oldukça sık kullanılan, genel kabul görmüş bir şirket değerleme yöntemidir. Temettü kapitalizasyonu yöntemini eşit temettü ödemeli ve artan temettü ödemeli (Gordon) olarak ikiye ayırmak mümkündür. Bu yazıda; temettü kapitalizasyonu yönteminin şirket değerlemesinde nasıl kullanıldığı, nasıl hesaplandığı ve nasıl yorumlanması gerektiği özetlenmektedir:

Kapitalizasyon Fransızca'dan dilimize geçmiş bir kelimedir. Varlıklaştırma, sermayeleştirme anlamlarında kullanılabilir. Temettü ise işletmenin karından ortaklara dağıtılan paydır, özetle kar payıdır. Bir şirket hissesi gelecekte gelir yaratma potansiyeli olan bir varlıktır, bu varlığın değeri ise gelecekte yaratacağı gelirlerin toplam değerine bağlı olarak değişir. Temettü kapitalizasyonu yöntemine göre de bir hisse senedinin getirisi temettüdür ve hisse senedinin sonsuz süre boyunca ödeyeceği temettülerin ve sonsuz süre sonunda oluşacak hisse senedi fiyatının bugünkü fiyatı o hisse senedinin değerine eşittir.

Bir varlığın gelecekteki gelirlerinin bugünkü fiyatının hesaplanması işlemi "indirgeme", İndirgeme işleminde kullanılan faiz oranı ise "iskonto oranı" olarak adlandırılmaktadır.

Bu hesaplamada sürenin sonsuz alınma nedeni işletmenin faaliyet süresinin sonsuz olarak kabul edilmesi ve bu sonsuz süre boyunca temettü ödemeye devam etmesi varsayımına dayanmaktadır. Aynı zamanda bir işletme karını ortaklara dağıtabileceği gibi firma bünyesinde de bırakabilir. Temettü kapitalizasyonu yöntemine göre işletmenin sürekli olarak temettü ödediği varsayılmaktadır. Bu durumda temettü ödemesi yapmayan işletmeler için bu yöntem geçersizdir.

Aşağıda temettü kapitalizasyonu yöntemi ile hisse senedi fiyatının belirlenmesinde kullanılan temel formül yer almaktadır:

temettü kapitalizasyonu formül

Formülde kullanılan terimler aşağıda açıklanmıştır;

  • P: Temettü getirisine göre olması gereken hisse senedi fiyatı
  • Dn: Her yıl hisse başına dağıtılacak temettü tutarı
  • ke: Hisse senedi sahibinin getiri hedefi. (İskonto oranı olarak kullanılır ve hisse senedi sahibi tarafından belirlenir)

Belirli bir süre sonunda hisse senedi satılacaksa bu satış fiyatının da bugünkü değeri hesaplanmalı ve toplama eklenmelidir.

Özet olarak her yıl dağıtılması planlanan temettü hisse senedi sahibinin getiri hedefi ile bugüne iskonto edilmektedir. Hesaplanan tutar hisse senedinin olması gereken fiyatı olarak yorumlanır. Mevcut piyasa fiyatı, hesaplanan fiyatın altındaysa hisse senedi satın alınabilir, piyasa fiyatı hesaplanan fiyattan yüksekse hisse senedi pahalı olarak yorumlanır. 

Bir işletmede temettü ödemeleri her yıl eşit oranda yapabileceği gibi, temettü sabit oranda artarak da dağıtılabilir.

1. Sabit Tutarlı Temettü Verimi Modeli:

Bir yatırımcının hisse senedi yatırımı yapmasının nedenleri, bu hisse senedinden alım-satım kazancı elde etmek ya da kar payı gibi düzenli bir getiri elde etmek olabilir. Yatırımcı hisse senedini elinde tuttuğu sürece temettü geliri elde edecekse bu hisse senedine daha fazla ödeme yapmaya razı olacaktır. Bu nedenle, bir hisse senedinin değerinin kar payı dağıtımı politikası ile doğrudan ilgili olduğu kabul edilmektedir.

Yukarıda verilmiş olan genel formülde her yılın temettü tutarı bugüne iskonto edilmektedir, bu modelde ise her yıl dağıtılan temettünün sabit olduğu varsayılmaktadır. Yani bu modele "sıfır büyüme modeli" de diyebiliriz. Bu durumda model aşağıdaki formül ile gösterilebilir:

sabit tutarlı temettü verimi modeli

Örneğin;  ABC A.Ş hisse senedi her yıl hisse başına 1 TL temettü ödeyecektir (D).  Hisse senedi sahibinin yıllık getiri hedefi %15 ise (ke) sabit tutarlı temettü kapitalizasyonu modeline göre bu hisse senedi için ödenmesi gereken fiyat Po = D / ke = 1 / 0.15 = 6.67 TL 'dir.

Bu modelde, temettü ödemelerinin ve getiri hedefinin sabit olduğu, firmanın temettü politikasının değişmediği ve firmanın faaliyet süresinin sonsuz olduğu varsayımları unutulmamalıdır.

Bu terimin İngilizce karşılığı: Dividend Discount Model 

2. Gordon Büyüme Modeli (Sabit Oranlı Büyüme Modeli): 

Sabit temettü ödemesi çoğu zaman geçerli bir varsayım olmayabilir. Bu durumda temettülerin her yıl sabit oranda artırıldığı varsayımı ile hesaplama yapılabilir. Gordon modelinin uygulanabilmesi için hisse senedinden beklenen getirinin temettü artış oranından yüksek olması gerekmektedir.

gordon büyüme modeli formülü

Örneğin; ABC A.Ş hisse senedi bu sene hisse başına 1 TL temettü ödemiştir (D). Bu temettü ödemesi her yıl %5 oranında artırılacaktır (g). Hisse senedi sahibinin yıllık getiri hedefi %15'dir (ke). Gordon büyüme modeline göre bu hisse senedi için ödenmesi gereken fiyat Po = D (1+g) / (ke-g) = 1 (1+0.05) / (0.15 - 0.05) = 10.5 TL 'dir.  

Bu terimin İngilizce karşılığı: Gordon Growth Model

Temettü kapitalizasyonu modeli ile şirket değerlemenin çeşitli kısıtlamaları bulunmaktadır. Örneğin bu model, dağıtılmadan işletme bünyesinde bırakılan kar paylarını dikkate almamaktadır. Ek olarak bir işletmenin gelecekte ödeyeceği temettü tutarlarını ve bu tutarların düzenli olarak ödenip ödenmeyeceğini bilmek oldukça zordur. Bu kısıtlamalara modelin subjektif olduğunu da eklemek gerekir, zira hisse senedi sahiplerinin getiri hedefleri birbirlerinden oldukça farklı olabilir. Bu kısıtlamalara rağmen "temettü kapitalizasyonu modeli" oldukça sık kullanılan, uygulaması basit, hızlı analiz ihtiyacı olduğunda ve karşılaştırmalı analizlerde başarılı sonuçlar veren, her yatırımcının bilmesi gereken önemli bir değerleme yöntemidir.

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).