Üçgen formasyonlar, diğer grafik formasyonları gibi alım satım kararlarında kullanılabilecek önemli araçlardır. Grafiklerde oldukça sık rastlanan bu yapıların tespiti de çoğu zaman kolaydır.

Teknik analizde grafik formasyonları tek başlarına değerlendirmek ve formasyon tespitinden sonra oluşacak fiyat hareketleri ile ilgili kesin yargıda bulunmak doğru değildir. Formasyonlar, teknik analizin diğer araçları ile beraber değerlendirildikleri takdirde önemli birer öncü gösterge ve alım satım stratejisi geliştirme aracı olabilirler. Üçgen formasyonlar da trendin yönüne ve oluşturdukları şekle göre yatırımcıya önemli ipuçları verebilmektedir.

Teknik analizin temelinde arz ve talebin görsel olarak analiz edilmesi yatmaktadır. Sonuç olarak üçgenleri oluşturan da bu arz talep dengesindeki değişimdir. Yükselen, alçalan ya da yatay İki farklı trend çizgisinin kesişmesi bir üçgen formasyonu oluşturur.

Özetlemek gerekirse, geniş bir bantta hareket eden fiyatlar giderek daralır ve sıkışır, buna bağlı olarak işlem hacmi de düşüş gösterir. Bu sıkışmanın nedeni çoğu zaman bir belirsizlik ve kararsızlık ortamı ya da beklenen önemli bir haberdir. Fiyatın üçgeni belirli bir noktadan kırmasıyla beraber fiyat formasyonu tamamlanır ve işlem hacminde gözlenen artış ile beraber yeni bir fiyat hareketi başlar. Üçgen formasyonları birkaç haftadan birkaç aya kadar uzanan vadelerde oluşabilir.

Üçgenleri alım satım stratejilerinde kullanmak isteyen yatırımcılar, analizlerini diğer göstergelerle teyit ederek, fiyatın üçgeni kırdığı yönde pozisyon alabilirler.

Üçgen formasyonlar "devam" ya da "geri dönüş formasyonu" olarak sınıflandırılsa da aslında kesin bir sınıflandırma yapmak doğru olmayabilir. Temel olan sıkışan fiyatlar sonucunda trend yönünde ya da tersinde bir hareketin başlama ihtimalidir. Aşağıda üçgen formasyon çeşitleri ve özellikleri kısaca anlatılmaktadır:

Simetrik Üçgen Formasyonları

Teknik analiz simetrik üçgen formasyon

Simetrik üçgenler benzer açılarda yükselen ve alçalan iki trend çizgisinin çakışmasıyla oluşur. Alıcıların ve satıcıların birbirlerine belirgin bir üstünlüğü yoktur. Bu üçgen formasyonlar sonucunda fiyat hareketinin genellikle trend yönünde devam etmesi beklenir, fakat simetrik üçgenlerin her iki yöne de kırılma ihtimali oldukça yüksektir. Sonuç olarak fiyatın üst trend çizgisini ya da alt trend çizgisini kırmasıyla beraber hareket o yönde güçlü bir şekilde devam eder.

Yükselen Üçgen Formasyonları

Teknik analiz yükselen üçgen formasyon

Yükselen üçgenler genellikle yükselen trend döneminde görülmektedirler. Bu formasyon direnç görevi gören yatay bir trend çizgisi ile destek görevi gören yükselen trend çizgisinin kesişmesiyle oluşur. Üçgenin ucu yukarı doğrudur, bu nedenle "yükselen" ismini almıştır.

Formasyonun genel mantığında satıcıların alıcılar tarafından her defasında daha yüksek bir fiyat seviyesinden karşılık görmeleri ve giderek güçlerinin tükenmesi ile piyasanın alıcıların hakimiyetine geçmesi yatmaktadır. Fiyatlar genellikle yatay direnci kırarak trend yönünde yükselmeye devam eder.

Yükselen üçgenler ayı piyasasında da görülebilir. Bu durumda ise düşüşün devam edeceğine dair ipucu verebilirler.

Alçalan Üçgen Formasyonları

Teknik analiz alçalan üçgen formasyon

Destek görevi gören yatay bir trend çizgisi ile direnç vazifesi gören alçalan trendin kesişmesiyle oluşur. Üçgen ucu aşağı doğrudur, bu nedenle "alçalan" olarak tanımlanmaktadır.

Genellikle ayı piyasasında görülmekle beraber üçgenin mevcut trend yönünde, yani düşüş yönünde kırılması beklenir ve bu yüzden ayı piyasasında "devam formasyonu" özelliği bulunur. Formasyon, düşüş trendinde yatay bir destek ile karşılaşan fiyatların alıcılar tarafından yukarı çekilmek istenmesi, fakat her denemede fiyatın daha düşük seviyelerde direnç bulması ile alıcılardan gelen talebin düşmesi ve alıcıların güçlerinin tükenmesi sonucunda sıkışmanın bitmesi ile hareketin güçlü bir şekilde düşüş trendini devam ettirmesi şeklinde oluşur.

Alçalan üçgenlere boğa piyasasında da rastlamak mümkündür ve "dönüş formasyonu" olarak trendin değişeceğini ve fiyatların düşüşe geçeceğine dair ipucu verebilirler.

Bu terimlerin İngilizce karşılıkları: Symmetrical Triangle, Ascending Triangle, Descending Triangle

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).