Teknik analiz yöntemleri neredeyse bir asırdır piyasa hareketlerini anlamak için kullanılmaktadır. Bu uzun dönemde birçok analist tarafından yüzlerce hatta binlerce yeni teknik analiz yöntemi geliştirilmiştir. Teknik analizde en çok kullanılan araçların başında teknik analiz göstergeleri bulunmaktadır. Hareketli ortalamalar da en popüler teknik göstergeler arasındadır. Hareketli ortalamalara giriş niteliğindeki bu yazıda hareketli ortalamalar nedir, nasıl kullanılır, kaç çeşittir gibi konulara yer verilmiştir:

Hareketli Ortalama Nedir? 

Hareketli ortalamalar trendi takip eden teknik analiz göstergeleri arasındadır. Ortalama, fiyatların toplanarak miktara (gün sayısına) bölünmesini, "hareketli" kelimesi ise yeni günde oluşan fiyatın hesaplamaya eklendiği ve hesaplamanın ileriye doğru yürütüldüğünü ifade etmek için kullanılır. Örneğin 100 günlük hareketli ortalama son 100 günün fiyatlarının toplanıp 100'e bölünmesi demektir. Bu değerler her gün hesaplanıp yan yana getirildiğinde bir seri oluşturulmuş olur.

Peki fiyatların ortalamasını almaktaki amaç nedir? Fiyat hareketlerinin ortalamaları alınarak fiyat hareketleri sadeleştirilir ve fiyatlardaki parazit (noise) alınmış olur. Bu sayede belirli bir dönem için fiyat hareketlerinin oluşturduğu trend tek çizgi halinde, daha anlaşılır bir şekilde görülebilir.

Kaç Çeşit Hareketli Ortalama Vardır?

En sık kullanılan hareketli ortalama yöntemleri basit, ağırlıklı ve üssel hareketli ortalamalardır.

Basit Hareketli Ortalama (Simple Moving Average):

Yukarıdaki tanımda anlatıldığı şekli ile hesaplanan ortalamalara basit hareketli ortalama denilmektedir. Yani tüm fiyatların eşit ağırlıkta hesaba dahil edildiği yöntemdir.  100 günlük basit hareketli ortalamada 1. gün ile 100. gün matematiksel olarak eşit öneme sahiptir.  100 günlük basit hareketli ortalama hesaplanacaksa son 100 günün fiyatları toplanır ve 100'e bölünür. Oluşan her yeni fiyat yeni bir hareketli ortalama değeri verecektir.

Ağırlıklı Hareketli Ortalama (Weighted Moving Average):

Basit hareketli ortalamanın eski fiyatlar ile yeni fiyatları eşit ağırlıkta hesaba katması bazı analistler tarafından doğru bulunmayabilir. Bu nedenle son dönemde oluşan fiyatlara daha fazla önem veren hesaplamalar geliştirilmiştir. Ağırlıklı hareketli ortalama da bu yöntemlerden birisidir. Hesaplama yapılırken her yeni fiyat verisi gün sayısıyla (n) çarpılır. Bir önceki günün fiyat verisi (n-1), daha önceki gün (n-2) şeklinde çarpanla ağırlıklandırılır ve çarpanların toplamına bölünür. Böylelikle son dönemde oluşan fiyat verilerine daha duyarlı bir ortalama alınmış olur.

Üssel hareketli Ortalama (Exponential Moving Average):

Ağırlıklı ortalama yöntemini bir adım daha ileri taşıyarak yalnızca ağırlıklı ortalama periyodunu değil (100, 200 gün gibi) mevcut tüm fiyat verilerini de hesaplama içine katan yöntemdir. Bu yöntemde de ağırlıklı ortalama yöntemindeki gibi son dönem fiyat verilerine ağırlık verilmiştir, fakat hesaplamada tüm periyottaki gün sayısı üzerinden bir üssel faktör kullanılır.

Bu hesaplamaları manuel yapmaya gerek yoktur. Günümüz yazılımları kolayca bu hesaplamaları grafiklere yerleştirme imkanı sunmaktadırlar. Teknik analiz yazılımlarında hareketli ortalamalar çoğu zaman MOV ya da MA kısaltmalarıyla gösterilir. Basit hareketli ortalama SMA, Ağırlıklı hareketli ortalama WMA ve üssel hareketli ortalama EMA şeklinde gösterilir. Bu göstergelerden hangisinin seçileceği tamamen yatırımcıya ve kullanılan yatırım enstrumanına bağlıdır. Birinin diğerine kesin üstünlüğünden bahsedilemez, genel mantıkları aynıdır, fiyat hareketlerini yumuşatarak trendin yönünü göstermek için kullanılırlar. Hesaplamaların karmaşıklaşması daha doğru sonuç alınacağı anlamına gelmez.

Hareketli Ortalamalar Alım-Satımda Nasıl Kullanılır?

Hareketli ortalamalar fiyat grafikleri üzerinde tekli, ikili ya da çoklu olarak kullanılabilirler. Hareketli ortalamaların birbirleri ile kesişmesi bir alım satım sinyali olarak değerlendirilir.  Uzun periyotlu ortamalar "yavaş", kısa periyotlu ortalamalar ise "hızlı"  olarak adlandırılır.

  • Tek bir ortalamanın kullanıldığı durumda fiyat çizgisinin ortalamanın üzerine çıkması alış, ortalamanın altında kalması satış sinyali olarak değerlendirilir.
  • İkili kullanımda ise hızlı ortalamanın yavaş ortalamayı yukarı doğru kesmesi alış, aşağı doğru kesmesi ise satış sinyali olarak değerlendirilir.
  • Hareketli ortalama çizgileri destek direnç seviyeleri olarak da kullanılabilirler.

Hareketli ortalamalar ile nasıl alım satım yapılabileceğine dair daha geniş bilgiyi "Hareketli Ortalamalar Nasıl Kullanılır?" başlıklı yazıdan okuyabilirsiniz.

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).