Dow Teorisi teknik analizin temeli sayılabilir. Teknik analiz öğrenmek için ya da teknik analizi anlayabilmek için Dow Teorisi nedir mutlaka bilinmesi gerekmektedir. 

Charles Dow Kimdir?:

Dow Teorisi bir finans gazetecisi olan Charles Dow tarafından geliştirilmiştir. Charles Dow ortağı ile birlikte kurduğu Dow Jones & Company firması ile borsa üzerine yayınlar yapan bir gazete kurmuş, bu gazete aracılığı ile okuyucularına (o zaman elde etmesi çok güç olan) hisse senetlerinin fiyatlarını ve borsadaki firmaların yıllık finansal tablolarını yayınlamış ve bu anlamda ilk basın aracı olmuştur. Bunlara ek olarak Charles Dow borsadaki bazı şirketlerin hisse senedi fiyatlarından bir endeksoluşturmuş ve piyasanın genel gidişatını bu endekse bakarak anlamaya çalışmıştır. İşte C. Dow'un o dönem kurduğu bu gazete Wall Street Journal'dır.

Görüldüğü üzere Charles Dow modern finans gazeteciliğinin temelini oluşturan kişidir. Bunun dışında firma bilançoları ile ilgili çalışmalarıyla temel analizin gelişmesine ve yaygınlaşmasına hizmet etmiş, oluşturduğu endeks ile teknik analizin temellerini atmıştır. Özellikle borsa yatırımına başlangıç aşamasında Dow teorisinin özellikleri mutlaka üzerinde durulması gerekn bir konudur.   

Dow Teorisi ilkeleri:

1. Ortalamalar tüm faktörleri barındırırlar:

Burada ortalama olarak bahsedilen terim "endeks" tir. Yani hisse senetlerinin fiyatı, ya da endeks değerini oluşturan fiyat tüm haberleri, beklentileri, gerçekleşmeleri, geçmiş bilgileri ve yatırımcıların psikolojik durumlarını içinde barındırır. Bu demektir ki Dow teorisine göre grafikler üzerinde görülen fiyat, yani alıcı ve satıcıların o an alışveriş yapmayı tercih ettiği endeks fiyatı piyasa (ya da hisse senedi) ile ilgili tüm bilgileri iskonto etmiştir ve analizlerin temel unsuru olmalıdır.  

2. Piyasada 3 Tür Trend vardır: 

Trend endeksin yönü anlamına gelmektedir. Bu negatif ya da pozitif olabilir. Pozitif trendler Boğa piyasası, negatif trendler ise Ayı piyasası olarak adlandırılır. Ana trend (uzun vadeli trend) bir yıldan kısa ya da birkaç yıldır süren bir fiyat hareketi olabilir, asıl fiyat hareketini gösterir. ikincil trendler (orta vadeli trend) ise ana trendin aksi yönünde oluşan, 10 günden 3 aya kadar sürebilen fiyat hareketleridirler. Tepki hareketi olarak da adlandırılırlar. Son olarak, kısa vadeli trendler ise birkaç saat ile birkaç hafta arasında süren ana trendle aynı yönde ya da aksi yönde oluşan fiyat hareketleridir. 

3. Her Trend 3 Fazdan Oluşur: 

Boğa piyasasının başlangıcı toplamadönemiyle başlar. Herkesin karamsar olduğu bir dönemde belirli bir yatırımcı grubu, çoğu zaman akıllı yatırımcı olarak adlandırılabilir, alım yapmaya başlar. Toplama döneminde fiyatların arttığını gören daha fazla yatırımcı piyasaya girecektir. Bu dönem büyük hareketolarak adlandırılabilir. Artık herkes fiyatların artmaya devam edeceğine inanmıştır, aşırılık başlamıştır. Bu dönem akıllı yatırımcının dağıtım dönemidir. Akıllı yatırımcı daha önce aldığı hisse senetlerini gelecekte düşüş olacağı beklentisiyle, istekli fakat öngörüsü olmayan yatırımcılara satmaya başlamıştır.

Bu dönemden sonra fiyatların düştüğünü gören diğer yatırımcılar da hızla satışa başlar. Artık bu sefer de ayı piyasası için büyük hareket başlamıştır. Büyük hareket sonunda en olumlu düşünen yatırımcı bile artık piyasanın çöktüğüne inanmaktadır. Bu döneme karamsar dönem olarak adlandırılabilir. 

Görüldüğü üzere Dow Teorisine göre piyasa bir döngüden oluşmaktadır.

4. Hacim Trendi Desteklemelidir: 

Dow'a göre fiyat belirli bir yöne yüksek alım hacmiyle hareket ediyorsa bu trendi güçlendiren bir veridir. Diğer bir ifadeyle hacim ana trendin doğrultusunda hareket etmelidir.

5. Endeksler Birbirini Desteklemelidir:

Dow bir trendin varlığından emin olmak için, endüstri şirketlerinden oluşturduğu endeks ile (DJ Industrial Index) Transport şirketlerinin endeksinin (DJ Transportation Index) aynı yönde hareket etmeleri ve aynı zamanda trend değişimi için sinyal vermeleri gerektiğini düşünmüştür. Bu düşüncesindeki temel ise nakliye ve endüstri şirketlerinin mali performanslarının birbirleriyle yakın ilişki içinde olduğudur.

6. Trendi Bitiren Sinyal Gelmedikçe Trend Yönü Geçerlidir:

Bir önceki maddede de görüldüğü üzere ana trend esnasında fiyatlar aksi istikamette hareket edebilirler. Bu durumda trendin bitmiş olduğunu varsaymak hatalı olacaktır, eğer ana trend devam ediyorsa fiyatlar tekrar o yönde hareket etmeye devam edecektir.Piyasa ile ilgili en zor fakat en önemli analiz bir trendin sonlandığı ve başka bir fiyat hareketinin başladığını söylemektir. Özet olarak ana trendin bittiğini söylemek için ilave analizler gerekir, bu noktada teknik analizde kullanılan formasyonlar vegöstergelerden faydalanmak gerekebilir.   

Bugünkü piyasa koşulları ve analiz yöntemleri ile Dow teorisine bazı eleştiriler ya da ilaveler yapılsa da, Dow teorisi ortaya atıldığı zamandan uzun yıllar sonra bile saygı görmekte ve kullanılmaktadır, bu da yatırımcıların her dönemde benzer davranışlar gösterdiği gerçeğini gözler önüne sermektedir. 

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).

Etiketler Trend Dow Jones