Momentum belirli bir zaman aralığında fiyat değişikliklerinin gücünü ölçen bir teknik analiz indikatörüdür. Momentum indikatörünün kullanımı ve hesaplanması oldukça basittir, piyasanın farklı koşulları için kullanılabilmektedir, bu özellikleri ile sık kullanılan göstergeler arasında sayılabilir.

Momentum "devinim", "hızlılık" anlamlarına gelmektedir. Momentum göstergesi bugünkü fiyat ile geçmişte, belirli bir periyot önceki fiyatı karşılaştırmaktadır, sonuç olarak piyasanın artış ya da azalış yönündeki hareketinin hızını ölçmektedir.

Momentum Nasıl Hesaplanır?:

Momentum göstergesi aşağıdaki formül ile hesaplanmaktadır;

Momentum = Pson - Pn

Formül, oluşan son fiyat ile "n" periyot önceki fiyatın farkını göstermektedir. Örneğin; momentum periyodu 10 gün seçilmişse bugünkü kapanış fiyatı ile 10 gün önceki kapanış fiyatının farkı hesaplanır, formülden de görüleceği üzere;

  • 10 gün önceki fiyat bugünün fiyatından büyükse momentum negatif değer alacaktır,
  • 10 gün önceki fiyat bugünün fiyatından düşükse momentum pozitif değer alacaktır,
  • 10 gün önceki fiyat bugünün fiyatına eşitse momentum sıfır değerini alacaktır.

Momentum göstergesinin hesaplanması ile ilgili önemli bir noktayı da belirtmek gerekir; fiyatların artıyor olması momentumun arttığı anlamına gelmemektedir. Örneğin, bir hisse senedinin 10, 11, 12, 13 TL şeklinde her gün 1 TL yükseldiği düşünüldüğünde momentumun "pozitif" olduğunu söyleyebiliriz, fakat artış sabit olduğundan "momentum artıyor" diyemeyiz. Fiyat artışı 10, 11, 13, 17, 23 şeklinde olsaydı ve her geçen gün fiyat artışının hızı da artsaydı bu durumda momentum artışından söz edilebilirdi. Fiyat artışı 10, 15, 18, 20, 21 TL şeklinde ise fiyatlar artmasına rağmen artış hızı giderek yavaşlamış olacaktır, bu durumda momentum pozitif bölgede olsa da momentum azalmaktadır.

Aynı şekilde fiyatlar "n" periyot öncesine göre azalmaya başladığı takdirde momentum eksi bölgeye geçecektir ve fiyatlar arasında negatif farkın hızlanması durumunda momentum düşüş yönünde artacaktır. Bu hesaplama her yeni işlem günü için tekrarlandığı takdirde karşımıza inişleri ve çıkışları olan dalga görünümünde bir çizgi çıkmaktadır. Seçilecek periyot kullanıcının tercihine göre değişebilir, genellikle momentum periyodu 10 gün olarak kullanılmaktadır.

Momentum İndikatörü Nasıl Kullanılır?:

Momentum trend ve aşırı alım satım göstergesi olarak kullanılabileceği gibi negatif ve pozitif uyumsuzluklar kullanılarak da yorumlanabilir. Aşağıda momentum göstergesinin Bist 100 endeksi ile beraber görünümü ve örnek alış-satış sinyalleri bulunmaktadır;

Momentum göstergesi örnek

Momentum grafiğinde 100 çizgisi (sıfır olarak değerlendirilebilir) kısa vadeli trendin tespiti açısından önemlidir. Momentum göstergesi 100 çizgisinin alt ve üst bölgesinde dalgalanmaktadır, momentum 100 çizgisinin üzerinde yükseliyorsa yukarı trend güçlenmektedir, momentum 100 bölgesinin altında ve düşüyorsa düşüş trendi güçlenmektedir. Bu durumda momentum çizgisinin 100 çizgisini aşağıdan yukarıya kesmesi alış sinyali, yukarıdan aşağıya kesmesi ise satış sinyali olarak değerlendirilebilir.

Momentum RSI göstergesine benzer bir şekilde aşırı alım satım göstergesi olarak da kullanılabilir. Momentum çizgisi pozitif alanda bir tepe yaptıktan sonra düşüşe geçerse, bu piyasanın aşırı alımda olduğunu ve yükseliş trendinin güç kaybetmeye başladığını gösterebilir. Aynı şekilde momentum göstergesi negatif bölgede dip yaptıktan sonra yükselişe geçerse, bu da piyasanın aşırı satışta olduğunu ve düşüş trendinin güç kaybetmeye başladığını gösterebilir.

Momentumun dip ya da tepe yaptığı noktaları daha iyi tespit edebilmek adına momentum göstergesinin 8 günlük hareketli ortalamasını kullanarak, momentum göstergesi ve hareketli ortalamaların kesişiminden faydalanmak da mümkündür.

Momentum teknik uyumsuzluklardan faydalanılarak da kullanılmaktadır. Teknik uyumsuzluklar teknik analiz göstergeleri ile fiyatlar arasında oluşan zıtlıklardır. Örneğin, fiyatlar yeni dipler yaparken, yani her yeni dip daha aşağıda oluşurken gösterge dipleri yükseliyorsa "pozitif uyumsuzluk" vardır. Bu durum fiyatların yakın dönemde yükselişe geçeceği şeklinde yorumlanır. Benzer şekilde, fiyat tepeleri yeni tepeler yapaıyor, fakat gösterge tepeleri buna uyum sağlamıyorsa "negatif uyumsuzluk" vardır. Bu durum yakın dönemde fiyatların düşüşe geçeceği şeklinde yorumlanmaktadır.

Son olarak, momentum göstergesi fiyat hareketlerinin gücünü ölçmek için kullanılabilecek oldukça faydalı bir araçtır. Yukarıda yer alan örnek grafik incelendiğinde momentum göstergesinin, aynen diğer göstergelerde olduğu gibi, bazen başarılı fakat her zaman doğru sinyaller vermediği ya da düşüş ve yükselişlerin tespitinde geç kaldığı görülebilir. Göstergeleri tek başlarına kullanmak doğru bir uygulama olmayacaktır, göstergelerin teknik analizin diğer araçlarıyla beraber kullanılmalarında yarar vardır. Göstergelerin verdiği sinyallerin yine farklı göstergeler ile teyit edilmesi ve filtrelenmesi faydalı olacaktır.

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).