Bollinger Bantları John Bollinger tarafından 1980'li yıllarda geliştirilmiş, oldukça popüler bir teknik analiz aracıdır. Temel olarak Bollinger Bantları bir adet basit hareketli ortalama ve bu hareketli ortalamanın altına ve üstüne çizilen fiyattaki değişimlere dayalı 2 adet standart sapma çizgisinden oluşmaktadır.

Bollinger Bantları'nda kullanılan varsayılan hareketli ortalama 20 günlük basit hareketli ortalamadır. Bu hareketli ortalamadan alt ve üst kısma belirli bir standart sapma uzaklıkta iki adet bant yerleştirildiğinde bir kanal ortaya çıkmaktadır. Üst bant "hareketli ortalama + 2 standart sapma", alt bant ise "hareketli ortalama - 2 standart sapma" şeklinde hesaplanmaktadır.

Finansal piyasalarda risk volatilite demektir, volatilite ne kadar yüksekse risk o kadar fazladır. Standart sapma ortalama değere göre değişimi ölçmektedir ve volatilite göstergesidir. Normal dağılım gösteren bir veri setinde değerler %68.2 olasılıkla 1 standart sapma, %95,45 olasılıkla ise 2 standart sapma aralığındadır.

Özetle Bollinger Bantları fiyat hareketlerinin "büyük olasılıkla alt ve üst bandın oluşturduğu kanal içinde hareket edeceği" fikri üzerine kurulmuştur, volatilitenin arttığı dönemlerde bant genişlemekte, volatilitenin azaldığı dönemlerde ise daralmaktadır. Fiyat barları üst Bollinger Bandı'na yaklaştığında piyasanın "aşırı alışta" alt Bollinger Bandı'na yaklaştığında ise "aşırı satışta" olduğu kabul edilmektedir. 

Bollinger Bantları Nasıl Kullanılır?:

Aşağıdaki grafikte RSI ve MACD göstergeleri ile birlikte Bist 100 grafiği üzerine yerleştirilmiş Bollinger Bantları, görülmektedir:

bist 100 bollinger bantı örnek

Bollinger Bantları temel olarak 3 farklı şekilde yorumlanabilir;

Aşırı Alış ve Satış:

Bollinger Bantları birer destek ve direnç bölgesi olarak kullanılabilir. Fiyat yukarı banda yaklaştığında bu aşırı alış göstergesi olarak kabul edilir ve satış yapılır, fiyat barları aşağı banda yaklaştığında ise bu durum aşırı satış olarak görülebilir ve alış yapılır. Fakat Bollinger Bantları'nı bu şekilde kullanarak her zaman doğru sinyal vermelerini beklemek pek mümkün değildir. Daha doğru sonuçlar alabilmek için Bollinger Bantları aşırı alış ve satış göstergesi RSI ile birlikte kullanılabilir.

Grafikte 2-3 ve 4. olarak işaretlenen bölgeler bu duruma örnek verilebilir. Fiyat barları üst banda yaklaştığında RSI aşırı alış sinyali vermiştir ve fiyat barları Bollinger Bantı'ndan uzaklaşmıştır, aynı şekilde fiyat barları alt banda yaklaştığında RSI aşırı satış sinyali vermiştir ve fiyat barları Bollinger Bantı'ndan yine uzaklaşmıştır. Özetle, RSI ile Bollinger Bantları birbirlerini teyit için kullanıldığı takdirde hatalı sinyaller elenebilir.

Bollinger Bantları'nın Kırılması:

İstatistiksel olarak fiyat hareketlerinin büyük bölümü bu iki bant arasında gerçekleşirken fiyat barlarının bandın dışına çıktığı dönemler oldukça özellikli dönemlerdir ve finansal varlığı ilgilendiren önemli bir gelişmenin yaşandığını gösterir. Fiyat barlarının bantların dışına çıkması ve bant dışında kapanış yapması belirli bir süre kırılım yönünde bir hareket olacağının göstergesidir. Kısaca, Bollinger Bantları'nın dışına çıkan hareketler trend değişimlerinin öncü göstergesi olarak kabul edilebilir.

Grafiğin son bölümündeki 2017 başında oluşan fiyat hareketleri bu duruma örnek gösterilebilir. Kırılmaların devam edip etmeyeceği ise MACD göstergesi ile teyit edilebilir. Kırılma yaşandığında MACD de aynı yönde bir trend gösteriyorsa hareketin devamı beklenebilir. 1 numaralı bölgede benzer bir örnek bulunmaktadır; MACD satış sinyali veriyor ve barlar üst banttan hızla uzaklaşıyor, sonrasında ise uzun süre alt bandı zorluyor, MACD henüz trend dönüşü sinyali vermediği için hareketin devamı geliyor, MACD'nin pozitif sinyali ile birlikte barlar alt banttan yukarı doğru uzaklaşıyor.

Bollinger Bantları'nın Daralması:

Bollinger bantların oluşturduğu kanal genişliği de önemli bir göstergedir. Alt ve üst bandın birbirine aşırı yaklaşması piyasada volatilitenin azaldığını ve belirsizlik içeren durgun bir döneme girildiği şeklinde yorumlanır. Bu durum yakın zamanda volatilitenin artacağı ve fiyatlarda aşağı ya da yukarı yönde bir kırılım yaşanacağı şeklinde yorumlanmaktadır. Grafikte 5 numara ile işaretlenmiş bölge bu duruma örnek gösterilebilir. Yaklaşık 1 ay boyunca yatay seyreden endekste bantlar daralmış ve daha sonrasında aşağı yönde ani bir kırılım gerçekleştirmektedir.

Bollinger bant piyasa volatilitesi ile ilgili bilgi veren oldukça faydalı bir araçtır fakat tek başına kullanılması doğru sonuçlar vermeyebilir, bu nedenle çoğu teknik analiz göstergesinde olduğu gibi farklı göstergeleri bir arada kullanmak daha doğru sonuçlar verecektir. Teknik analizde uyumsuzluklar da Bollinger Bantları ile kullanılabilecek önemli araçlardır.

Not: Standart sapma ve hareketli ortalamanın süresi kullanıcı tarafından değiştirilerek optimize edilebilir ya da varsayılan şekli ile 20 günlük ortalama ve 2 standart sapma şeklinde de kullanılabilir. Hareketli ortalama periyodu artırıldığında standart sapmanın da artırılması önerilmektedir.

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).