Varlığa Dayalı Menkul Kıymet

VDMK alacak karşılığı ihraç edilen kıymetli evraktır.

İşletmeler kendi ticari faaliyetleri sonucunda doğan alacakları karşılığında menkul kıymet ihraç edebilmektedir. VDMK işletmenin ticari işlemlerinden doğmuş alacakları karşılığında doğrudan veya işletmelerin devraldıkları alacakları karşılığında dolaylı olarak iki şekilde ihraç edilebilmektedir.

Varlığa dayalı menkul kıymet ihracının amacı alacakları likit hale getirmek ve bu yolla düşük maliyetli kaynak yaratmaktır, işletmeler varlığa dayalı menkul kıymet satışı yaparak bir anlamda alacaklarını vadesinden önce nakde çevirmiş olurlar.

Aşağıda varlığa dayalı menkul kıymetlere (VDMK) dayanak oluşturabilecek bazı alacak türleri listelenmiştir;

  • Bankaların gerçek ve tüzel kişilere verdiği tüketici kredileri
  • Konut kredileri
  • Finansal kiralama (leasing)işlemlerinden doğan alacaklar
  • İhracat işlemlerinden doğan alacaklar
  • Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının (GYO) portföylerindeki gayrimenkullerin satış veya satış vaadi sözleşmelerinden kaynaklanan senetli alacakları 

VDMK ihraç edebilecek kuruluşlar aşağıda listelenmiştir;

  • Bankalar 
  • Finansal kiralama şirketleri
  • Genel finans ortaklıkları
  • Gayrimenkul yatırım ortaklıkları
  • Finansman şirketleri

Varlığa dayalı menkul kıymetler iskontolu, sabit ya da değişken faiz ödemeli olarak ihraç edilebilir, kullanılacak faiz ya da iskonto oranı alacakların getirisi dikkate alınarak ihraçcı tarafından serbestçe belirlenebilir. VDMK vadesi ise alacakların vade yapısına göre vade uyumu sağlanacak şekilde belirlenmektedir.

VDMK fon iç tüzüğünde hüküm bulunması ve ilgili borsanın izni dahilinde borsalarda işlem görebilmektedir.

VDMK benzeri bir diğer yatırım aracı da VTMK 'dır (Varlık teminatlı menkul kıymetler). VTMK'nın farkı alacakların teminat niteliği taşımasıdır.

Bu terimin İngilizce karşılığı: Asset Backed Security

Yazar: Email: piyasarehberi (@) yahoo.com