Spekülasyon

Yüksek getiri beklentisi ile varlığın bir yatırım aracına yatırılması ya da kar elde amaçlı kısa süreli finansal alım satım faaliyetlerinde bulunulması işlemidir.

Spekülasyon yapan kişi "spekülatör", yapılan faaliyet ise "spekülatif işlem" olarak adlandırılmaktadır. Spekülatör yüksek risk alan taraftır, varlığının bir kısmını ya da tamamını kaybetme riski taşırken karşılığında da piyasanın üzerinde getiri elde etme hedefi bulunmaktadır.

Çoğu zaman spekülatör ifadesi büyük yatırımcıları çağrıştırmaktadır fakat küçük yatırımcı da spekülasyon yapabilir. Spekülasyon yatırım faaliyetinden sermaye büyüklüğünden çok yapılan işlemin özelliklerine göre ayrılabilir. Bu durumda spekülatif işlemin özellikleri ve yatırım ile spekülasyon arasındaki farklar aşağıdaki şekilde sıralanabilir:

  • Spekülatif işlem riski yüksek (volatil) yatırım araçları ile yapılmaktadır. Spekülasyona örnek olarak Forex işlemleri gösterilebilir, hedging dışında bu piyasadaki işlemlerin tamamı spekülasyon sayılabilir, uzun vadeli tutma amaçlı hisse senedi almak ya da kiralamak için ev almak yatırımdır. Sürekli vaziyette ev alıp satmak ve fiyat yükselişlerinden kar elde etmeye çalışmak spekülasyondur.
  • Yatırım uzun vadelidir, spekülasyon kısa vadelidir.
  • Spekülatif işlemler yüksek kaldıraç kullanılarak yapılmaktadır. Yatırım ise kaldıraç olmadan ya da çok düşük kaldıraçlı yapılmaktadır. 

Spekülasyon Türkçe'ye vurgunculuk olarak çevrilmiştir, bu hatalı çeviri nedeniyle genelde olumsuz anlamda kullanılan bir terimdir. Spekülasyon yasal bir işlemdir, risk alınarak kar elde etme faaliyeti olarak özetlenmelidir, evrensel anlamda vurgunculuk ile ilgisi bulunmamaktadır.Spekülatör fiyatın oluşmasını sağlayan, piyasaya hareket (derinlik ve hacim) kazandıran ana unsurlardan biridir. Bu konuda eleştirilecek nokta bir piyasanın tamamen spekülatif faaliyetler altında bulunuyor olması, özetle yatırımcı faaliyetlerinin düşük olması nedeniyle tamamen spekülatörler tarafından yönetiliyor olmasıdır.

Vurgunculuk ya da diğer yatırımcıları yanıltarak piyasadan haksız kazanç elde etme anlamına gelen terim "manipülasyon" dur.

Yazar: Email: piyasarehberi (@) yahoo.com