Hedging

Finansal piyasalarda çeşitli risklerden ve belirsizlikten korunma işlemidir.

Hedging bir nevi sigortalama olarak tanımlanabilir, en basit anlatımla bir sigorta poliçesi almak günlük hayattaki "hedge" işlemidir.

Piyasada pozisyon taşıyan yatırımcılar veya ticaret ile reel sektörde faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişiler çeşitli olumsuzluklar sonucunda karşılaşabilecekleri zararlara karşı kendilerini korumak isteyeceklerdir. Örneğin kur riski ve sert fiyat dalgalanmaları hedging ile korunma ihtiyacı doğuran olumsuzluklar arasında sayılabilir.

Aşağıda hedge edilebilecek bazı riskler sıralanmış olup bu risklere ilaveler yapılabilir,

  • Kur riski
  • Faiz riski
  • Fiyat Riski
  • Volatilite riski
  • Kredi riski
  • Sektör riski

Hammadde olarak demir kullanan, ya da buğday ticareti ile uğraşan bir kurum bu ürünlerin fiyatlarındaki ani artış ve azalışlardan olumsuz etkilenecektir. Demir fiyatlarındaki artış maliyetleri arttıracak, diğer firma içinse buğday fiyatlarında düşüş gelirleri azaltacaktır. Bu durumdaki firmalar için fiyatı bugünden sabitlemek riskleri azaltmak için oldukça önemlidir. Bugün belirlenen fiyattan İleriki bir tarihte mal almak ya da satmak için anlaşma sağlanarak fiyata dair riskler "hedge" edilmiş olmaktadır.

Benzer bir şekilde ileri tarihte USD ödemesi olan bir kişi, bugünün kurundan borç ödeme tarihine dair USD alımı yaparak kur riskini kapatmış olur.

Bu işlemlerden de görüldüğü üzere hedging'den bahsederken ileri tarihe yönelik işlem yapmaktan bahsedilmektedir. Bu işlemler türev ürünler olarak gruplanabilir ve bu finansal ürünler en gelişmiş hedging enstrumanlarıdır. Forward, opsiyon, futures, swap bu işlemler arasında sayılabilir.

Hedging yalnızca türev ürünler aracılığı ile yapılmamaktadır. Hedging'in temelinde bir işlemden zarar ediyorken diğerinde kar elde edilebilecek iki karşıt pozisyon açılması yatmaktadır. Bu pozisyonlar iki varlık fiyatı arasındaki negatif ya da pozitif korelasyona bağlı olarak alım ya da satım yönlü olabilir. 

Örneğin USD fiyatları ile altın fiyatları arasında negatif korelasyon bulunmaktadır. USD satın alan bir yatırımcı bu pozisyonunu aynı zamanda altın alarak "hedge" edebilir. USD değer kaybederek yatırımcıyı zarara uğratırken, altın fiyatı artacak ve yatırımcıya kar sağlayacaktır. 

Hedging ile risklerin tamamını bertaraf etmek, yani "tam korunma" her zaman mümkün değildir.

Bu terimin İngilizce karşılığı: Hedging, hedge; engel, barikat anlamındaki eski ingilizce "hecg" kelimesinden gelmektedir. Riskten korunma anlamı ile 1600'lü yıllardan beri kullanıldığı düşünülmektedir.

Yazar: Email: piyasarehberi (@) yahoo.com