Giffen Malı

Fiyatı arttığında daha fazla kullanılan mallardır. Giffen paradoksu olarak da bilinir.

Talep kanununa göre bir malın fiyatı arttığında o malın talep edilen miktarı düşmelidir. Tüketici, fiyatı artan ürünü bırakıp rakip mallara geçiş yapabilir. Giffen mallarına olan talep ise talep kanuna ters şekilde hareket etmektedir.

Bu paradoks ismini 19. yy'da iskoçyalı ekonomist Robert Giffen'den almıştır. Giffen, İrlandalı maden işçilerinin tüketim alışkanlıklarını izlerken ilginç bir durumla karşılaşmıştır. İşçiler, patatesin fiyatındaki artışa rağmen patates taleplerini artırmışlardır.

Giffen paradoksunun oluşması için üç koşul gerekmektedir;

  1. İlgili mal düşük mal olmalıdır,
  2. İlgili malın ikamesi zor bulunmalıdır,
  3. İlgili mal tüketicinin bütçesinde büyük bir yer tutmalıdır. 

Bu koşullardan da anlaşılacağı üzere patates fakir işçi sınıfının gelirinin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır, her ne kadar patatesin fiyatı artsa da o dönem için ikamesi yoktur, et gibi gıda maddeleriyle karşılaştırıldığında ise hala en ucuz seçenek patatestir. Bu nedenle işçilerin patatese olan talebi düşmemiştir.

Örneğin bir aile haftada yalnızca bir gün et tüketiyorsa ve geri kalan günlerde ana gıda malı patates ise, patatesin fiyatının artması durumunda ailenin et tüketimine ayıracak bütçesi kalmayabilir ve bu durumda aile her gün patates tüketmek durumunda kalabilir.

Bir mal Giffen malı ise düşük maldır, fakat her düşük mal Giffen malı değildir. Bu tür mallara çok sık rastlanılmadığını da belirtmek gerekir.

Bu terimin İngilizce karşılığı: Giffen Goods

Yazar: Email: piyasarehberi (@) yahoo.com