Gayrimenkul Sertifikası

İnşa edilecek veya edilmekte olan gayrimenkullerin finansmanının sağlanması amacıyla ihraç edilen menkul kıymetlerdir.

Gayrimenkul sertifikaları nominal değerleri eşit ve hamiline yazılı olarak ihraç edilmektedir. Her bir sertifika bir gayrimenkulün belirli bağımsız bölümünü ya da belirli bir m2 alanını temsil etmektedir. İhraççı firma projesine finansman sağlarken bu sertifikanın yatırımcıları ise düşük birikimlerle gayrimenkul projelerine yatırım yapma şansı elde etmiş olurlar. Asli edim ve tali edim olmak üzere iki çeşit gayrimenkul sertifikasından bahsedilebilir;

  • Asli Edim: İhraççı gayrimenkul sertifikası sahiplerine proje bitiminde bağımsız bölümleri teslim eder. Özetle, gayrimenkul sertifikaları mülkiyeti temsil etmektedir.
  • Tali Edim: Gayrimenkul sertifikalarının temsile ettiği bağımsız bölümler satılır ve yatırımcılara payları oranında dağıtılır.

Gayrimenkul sertifikalarının ihraç ve itfası banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla yapılmaktadır. Asli ya da tali edim ihraççı firma tarafından yerine getirildiğinde sertifika itfa edilmiş (tamamlanmış) olur. İhraç ise halka arz edilerek ya da halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcılara satılmak suretiyle yapılabilmektedir. Gayrimenkul sertifikalarının borsada işlem görmeleri zorunludur. 

İhraççı firma gayrimenkul sertifikası yatırımcılarına karşı sorumludur, projeyi tamamlamama ya da geç tamamlama gibi cezai şartların oluşması durumuna karşı ihraççının tüm sorumlulukları bir banka tarafından garanti edilmesi gerekmektedir. TOKİ projelerinde banka garantisi aranmamaktadır. Ek olarak gayrimenkul sertifikası ihraç edecek olan firmanın gayrimenkul projesinin arsa sahibi olması gerekmektedir.

Gayrimenkul sertifikası ihracı ile elde edilen gelir bankada açılacak ayrı bir hesapta izlenmekte olup bu fonlar gayrimenkul projesinin finansmanı dışında herhangi bir amaçla kullanılamamaktadır. Bu nedenle ilgili fonlar ihraççı tarafından sunulacak inşaat ilerleme raporuna göre serbest bırakılmaktadır.

Bu terimin İngilizce Karşılığı: Real Estate Certificates

Yazar: Email: piyasarehberi (@) yahoo.com