Barter

Takas ya da trampa olarak da bilinen barter satın alınan hizmet ya da mal karşılığında ödemenin yine hizmet ya da mal ile yapılmasıdır.

Barter, mal ve hizmet değişimi üzerine kurulu bir ödeme aracıdır diyebiliriz. Takas yüzyıllar önce paranın bulunmadığı dönemden günümüze aktarılan bir ticaret sistemidir. Her ne kadar takas basit bir değiş tokuş işlemini tanımlasa da barter aslında tam anlamıyla takas değil, takas sisteminin gelişmiş ve modern halidir.

Barter sistemi, sisteme üye olan firmaların sistemdeki diğer firmaların arz ettiği ürünleri alıcı ve satıcı tarafından serbest piyasa koşullarında belirlenen fiyatlar üzerinden eşleştirip, değiştirdiği büyük bir pazardır. Bir şirket barter pazarında sattığı ürünlerin bedelini, pazarda arz edilen ve ihtiyaç duyduğu başka malları alarak tahsil etmiş olur. Tüm sistem barter pazarını temsil eden barter şirketinin kontrolünde ilerlemektedir. Barter pazarından mal ya da hizmet almak isteyen şirket barter şirketine teminat olarak mal ve hizmet bedeli kadar nakit borçlanabilir, teminat olarak gayrimenkul ipoteği ya da teminat mektubu verebilir. Alınan hizmet ve mal değerinde satış yapıldığı takdirde yükümlülük ortadan kalkar. Tüm bu işlemler karşılığında barter şirketine komisyon ödemesi yapılır.

Bu durumda barter sistemi şu faydaları sağlayabilir;

  • Stokların eritilmesi,
  • Ödeme riskinin bertaraf edilmesi,
  • Nakit sıkıntısı çekilen dönemlerde nakit ihtiyacının ortadan kaldırılması,
  • Üretime dönük çalışmayı teşvik etmesi, bu yolla fazla kapasitenin kullanılması 

Avrupa ve Amerika'da oldukça yaygın olan Barter Ticaret Sistemi'nin dünya ticaret hacminin %40'ına ulaştığı düşünülmektedir. Merkezi Amerika'da bulunan International Reciprocal Trade Association (IRTA) ya da Türkçe adıyla "Dünya Barter Birliği" dünya barter ticaretinin örgütlenmesi için çalışan kuruluştur.

Bu terimin İngilizce karşılığı: Reciprocal Trade, Barter

Yazar: Email: piyasarehberi (@) yahoo.com