Aracı Kurum

Sermaye Piyasası Kurulu'na bağlı olarak halka arz ve menkul kıymet alım satımı konularında aracılık hizmeti veren, aracılık yetki belgesine sahip anonim ortaklıklardır.

Aracı kurumların kuruluş şartları ve faaliyetleri SPK'nın Seri:V No:46 sayılı “Aracılık Faaliyetleri ve Aracı Kuruluşlara İlişkin Esaslar Tebliği” ile düzenlenmiştir. Bu tebliğe göre aracı kurumların kuruluş şartları aşağıdaki şekilde kısıtlanmıştır;

  • Anonim ortaklık şeklinde kurulmaları,
  • Paylarının tamamının nama yazılı olması,
  • Paylarının nakit karşılığı çıkarılması,
  • Kuruluş sermayelerinin SPK tarafından belirlenecek tutardan az olmaması (Minimum 2 milyon TL),
  • Esas sözleşmelerinin SPK Kanunundaki hükümlere uygun olması,
  • Kurucularının SPK Kanunu'nda belirtilmiş olan yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş olması
  • Ortaklık yapılarının şeffaf ve açık olması

Aşağıda aracı kurumların SPK Kanunu'nda belirtilmiş olan faaliyetleri listelenmiştir;

  • Sermaye piyasası araçlarının ihraç veya halka arz yoluyla satışına aracılık etmek,
  • Daha önce ihraç edilmiş olan sermaye piyasası araçlarının alım ve satımına aracılık etmek,
  • Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil tüm türev araçların alım satımına aracılık etmek,
  • Repo ve ters repo işlemlerine aracılık etmek.

Yukarıdaki maddelerden de görüleceği üzere aracılık faaliyetleri ikiye ayrılmaktadır;

  • Alım Satım İşlemleri: Önceden ihraç edilmiş olan menkul kıymetlerin ikincil piyasada alım satımına aracılık etmek. Aracı kurumlar bu faaliyetlerini müşteri ile yaptıkları sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirmekte olup karşılığında verilen emirler üzerinden komisyon geliri elde etmektedirler. 
  • Halka Arz İşlemleri: Yeni ihraç edilen veya önceden ihraç edilmiş olup ilk defa satılacak olan menkul kıymetlerin satışına aracılık etmek.

Aracı kurumlar aracılık faaliyetleri dışında portföy yöneticiliği ve yatırım danışmanlığı faaliyetlerinde bulunmaktadır. Türkiye'de sermaye piyasalarında faaliyet gösteren 84 adet aracı kurum bulunmaktadır. 

Bu terimin ingilizce karşılığı: Intermediary institutions

Yazar: Email: piyasarehberi (@) yahoo.com