Yatırımcıların risk algısını anlamak her zaman piyasa analizlerinin en popüler konularından birisi olmuştur. Volatilite endeksi Vix yatırımcıların risk algılarını genelleştirerek ölçmek için kullanılan endekslerden biridir. 

Vix Volatilite Endeksi ilk kez 1993 yılında Chicago Board Options Exchange (CBOE) , yani Şikago Opsiyon Borsası tarafından hesaplanmaya başlanmış, 2000'li yılların başında ise oldukça popüler hale gelmiştir. Vix genellikle karşıt yatırım göstergesi olarak, piyasada aşırı korku ya da aşırı çoşku olup olmadığını, yani piyasa riskini anlamak için kullanılır. Karşıt yatırım ilkelerine göre yatırımcı algısı aşırı uçlara kaydığında piyasada yön değişikliğinin zamanı geldiği düşünülür. 

CBOE Volatilite Endeksi (Vix) nedir sorusunu bazı başlıklar altında inceleyeceğiz;

Volatilite Nedir?:

Volatilite "oynaklık" ya da "dalgalanma" olarak Türkçe'ye çevrilebilir. Fiyat değişimlerinin hızı ve değişimi ne kadar fazlaysa volatilite de o kadar yüksek demektir. Örneğin bir hisse senedi fiyatı bir gün %10 artarken ertesi gün %20 azalıyorsa bu dönem için "volatilitesi yüksek" olarak adlandırılabilir. Volatilite hesaplanırken fiyatlardaki yüzdesel değişimin standart sapması alınır. 

Vix'in hesaplanmasında beklenen volatilite, yani zımni dalgalanma oranı kullanılır.  

Vix Nasıl Yorumlanır, Nasıl hesaplanır?

Farklı vadelerdeki S&P 500 opsiyon sözleşmelerinin 30 günlük dalgalanma beklentisini ölçmektedir. İleri vadeli sözleşmeler üzerinden hesaplandığı için Vix bir beklenti endeksidir. 

Vix "korku endeksi" ya da "belirsizlik endeksi" olarak da adlandırılır. Aslında bu isimler yanlış yorumlanmasına da neden olabilir.

Piyasada dalgalanma çoksa belirsizlik vardır, bu da piyasa riski demektir. Genel görüş olarak Vix endeks değeri 30'un üzerindeyse piyasada volatilite yüksek, belirsizlik fazla demektir, endeks değeri 20'nin altında ise dalgalanma düşük, risk az olarak yorumlanır. Görüldüğü gibi Vix'in yüksek değerde olması piyasada mutlaka düşüş olacağı anlamına gelmez, belirsizliğin arttığı ve piyasa riskinin normalden fazla olduğu anlamını taşır. Fakat belirsizlik ve korku işler iyi giderken değil, kriz dönemlerinde artacağından Vix endeksinde yükseliş bir uyarı niteliğinde değerlendirilebilir. 

Vix endeksinin yatırımcı tarafından karar verme sürecinde tek başına kullanılması doğru değildir. Başka indikatörlerle beraber yardımcı bir araç olarak görülebilir. 

Volatilite endeksine ücretli borsa yazılımları dışında birçok siteden ulaşmanız mümkündür. Aşağıdaki grafikler CBOE.com (Chicago Board of Trade) sitesinden alınmıştır.

Vix endeksinin tarihsel gelişimi: Vix tarihin en yüksek değerine 24 Kasım 2008 'de Küresel Finans Krizinin başladığı dönemde ulaşmıştır. 

volatilite endeksi grafiği

 

Vix endeksi ile SP500 (Borsalar) arasındaki ilişki: Grafik Abd borsa endeksi SP500 ile Vix arasında oldukça yakın bir ilişkinin varlığını gösteriyor. Vix, yani belirsizlik arttığında borsada düşüş, belirsizlik ve dalgalanma beklentisinin olmadığı dönemlerde ise borsada genelde artış yaşandığı görülmektedir. 

 

vix ve sp 500 karşılaştırması

 

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).