Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları (GYO) Sermaye Piyasası kanununa çerçevesinde faaliyet gösteren, gayrimenkul projelerine ya da gayrimenkullere dayalı haklara yatırım yapmak için kurulan kurumlardır.

GYO'ların faaliyetleri bağlı oldukları kanunlarla kısıtlanmıştır, bunun yanında bu kurumlara bazı imtiyazlar da verilmiştir. GYO'lar anonim şirket olarak kurulurlar ya da mevcut bir A.Ş'nin GYO 'ya dönüştürülmesi mümkündür. Bir GYO'nun kuruluş amacı bir gayrimenkul portföyü oluşturarak bu portföyün kira gelirlerinden ya da alım satımlarından kazanç elde etmektir. Açıklamadan da anlaşılacağı üzere GYO lar yalnızca gayrimenkule dayalı portföyler yönetebilirler, bunların dışında faaliyetlerde bulunamazlar.

Örneğin;

  • Bir inşaatı kendileri üstlenemezler, bu nedenle makina ve ekipman bulunduramazlar, 
  • Kendi portföylerine katmayacakları gayrimenkuller için danışmanlık ya da proje geliştirme yapamazlar, 
  • Portföylerindeki gayrimenkulleri ticari maksatlı kullanamazlar, bunlardan yalnızca alım satım ve kira gelirleri elde edebilirler.
  • Portföylerindeki gayrimenkulleri kısa vadeli ve sürekli olarak alıp satamazlar. 
  • Bu kurumların aktif toplamının %51'i gayrimenkule dayalı yatırımlardan oluşmak durumundadır.  

GYO'lar büyük projelere finansman sağlayan önemli kaynaklar arasındadır. GYO'ların portföylerinde tuttukları bazı gayrimenkullere oteller, hastaneler, alışveriş merkezleri, konutlar, ofisler, park alanları ya da arazi, arsalar örnek verilebilir. Gayrimenkul yatırım ortaklıkları faaliyetleri gereği aşağıdaki kuruluşlarla yakın ilişki içindedirler; 

Müteahhitler: GYO ile bir anlaşma karşılığında portföye katılacak gayrimenkulün inşaat işlerini üstlenir.

Danışman Firmalar: GYO Proje geliştirme, kontrol ve fizibilite gibi konularda üçüncü taraflar ile çalışabilir. 

İşletmeci: Portföyde yer alan gayrimenkulün ticari işletme faaliyetlerini üstlenen firmadır. Kiracı olabilir.

Gayrimenkul Değerleme Firması: Çeşitli aralıklarla portföy değerinin ölçülmesi dışında GYO'lar kiralama, alım satım gibi tüm faaliyetlerinde gayrimenkulün değerini, kira rayicini lisanslı ve bağımsız bir kuruluşa tespit ettirmek durumundadır. 

GYO'lar kurumlar vergisinden muaf tutulmuşlardır. GYO'nun İngilizce karşılığı Real Estate Investment Trust'dır. (REIT)  

Peki GYO'lara yatırım yapmanın yatırımcılar için anlamı nedir? Gayrimenkul sektörüne ilgi duyan bir yatırımcı bir GYO hissesi alarak bu kurumun gayrimenkul portföyüne yatırım yapmış olur. Bu portföyde oluşacak değer veya kira artışları, gayrimenkul alım satım kazançları kurumun karını artıracak, yatırımcıya hem kar payı olarak hem de borsada fiyat artışı olarak geri dönmüş olacaktır. Tabii tam tersi durum da geçerlidir. Yatırımcı gayrimenkul almak yerine GYO hissesi alarak daha likit bir yatırım yoluyla gayrimenkul sektörüne yatırım yapmış olur. Bir konutu satmak yıllar sürebilirken, yatırımcı borsada sahip olduğu hisselerini hızlı bir şekilde elinden çıkarabilir. 

Bu bilgiler çerçevesinde yatırımcının bir Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'na yatırım yapmadan önce firma finansal tablolarını ve portföyünü iyi incelemesi gerekmektedir. 

Bu yazı hazırlanırken SPK bültenlerinden faydalanılmıştır.

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).

Etiketler GYO Gayrimenkul