CDS, Credit Default Swap'ın kısaltılmış halidir. Swap takas, değiştirme anlamındadır. Bu durumda terimi Türkçe'ye çevirmeye çalışırsak "kredi riskinin devredilmesi" gibi bir anlam çıkmaktadır. Kredi Temerrüt Sigortası olarak da kullanılabilmektedir.

Daha açık bir ifade ile CDS alacaklı bir kurumun alacaklarını herhangi bir geri ödememe durumuna karşı sigortalatmasıdır. CDS'in satıcısı bir riski devralırken, CDS'in alıcısı bu riski sigortalatan ve karşılığında prim ödeyen taraftır.

CDS kontratları genellikle;

  • 10-20 milyon dolar büyüklüğündedir,
  • 5 yıl vadelidirler, vadeler 10 yıla kadar çıkabilir.
  • Alıcı prim ödemelerini çeyrek dönemlere göre yapar.

Borç tahsil edilemediği durumda CDS süreci nasıl işler?: (Şemalar: Wikipedia)

 cds işleyiş süreci cds temerrüt durumunda işleyiş süreci

Borçlar herhangi bir risk teşkil etmediği ve tahsil edildiği sürece kontrat alıcısı primlerini vade sonuna kadar ödemeye devam eder. Fakat borcun tahsil edilemediği durumda CDS alıcısı, CDS satıcısından belirli bir ödeme alır, bu genellikle "par value" olarak adlandırılan borcun nominal değeridir. Borcunu tahsil edemeyen CDS alıcısı, bu bedeli alır ve borcunu CDS satıcısına devreder. 

Tüm bu işlemler yapılırken ortada bir riskin sigortalatılması durumu olduğuna göre bu riski satınalan tarafın da aldığı risk karşılığında bir prim aldığını belirtmiştik. İşte CDS primi, borcu ödeyecek olan ülke ya da firmanın batma, geri ödeyememe ihtimaline (temerrüt) göre piyasada belirlenmektedir. CDS primi ne kadar yüksekse borcun geri ödenmesi daha riskli görülür. Bu durumda borçlananın kredi ratingi önemlidir. 

Örneğin A ülkesi bono ihraç ediyor ve bunu B yatırımcısı alıyor ise, B yatırımcısının A ülkesine verdiği borcu tahsil edememe riskini 3. kurumlara satma şansı vardır. Bunu da A ülkesinin CDS değeri üzerinden prim ödeyerek yapabilir. Örneğin A ülkesinin CDS'i 250 değerinden işlem görüyorsa, verdiği borç üzerinden 250 baz puan prim ödeyerek riskini satabilir.(100 baz puan=%1) Bu durumda borç verenin getirisi alacağı faiz ve ödediği prim arasındaki fark olmaktadır.

CDS kontratları spekülasyon amaçlı ya da hedge amaçlı alınabilir, yani CDS kontratı almak borcun sahibi olmayı gerektirmez. herhangi bir yatırımcı CDS spreadlerindeki oynamalar üzerine spekülasyon yapabilir. CDS kontratlarının hem alıcı hem de satıcı açısından riskler içerdiği de unutulmamalıdır. Örneğin CDS satıcısı yani sigortalayan firma da temerrüde düşebilir. 

Aşağıda Türkiye'nin Mayıs 2014 CDS değerini grafik olarak görebilirsiniz. Bu verilere BloombergHT sitesinden ulaşılabilmektedir: 

türkiye'nin 2014 cds değeri

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).

Etiketler CDS Risk Rating