Ekonominin en önemli itici güçlerinden birisi de sanayi sektörüdür. Sanayi belirli maddelerden ya da güçten makinalar vasıtasıyla farklı bir çıktı elde etme ve bu çıktıyı toplu şekilde üretme işlemi olarak tanımlanmaktadır. Sanayideki gelişmeleri anlayabilmek adına takip edilen performans göstergelerinden birisi de "sanayi üretim endeksi" dir.

Sanayi üretimi endeksi, sanayi sektörünün üretim faaliyetlerindeki artış ya da azalışın yıllar itibariyle, karşılaştırmalı olarak izlenmesini sağlayan bir göstergedir. Sanayi üretim endeksinin hesaplanması kısa dönemde ekonomi ile ilgili verilen kararların ve alınan önlemlerin ekonomi ve üreticiler üzerindeki etkilerini ölçebilmek ve geleceğe yönelik tahminler yapabilmek için gereklidir.

Sanayi üretim endeksi hesaplamasına belirli sektörler katılmaktadır, bunlar; Madencilik ve Taşocakçılığı, İmalat, Elektrik, Gaz, Buhar ve İklimlendirme Üretimi ve Dağıtımı sektörleridir. Bu sektörlerin de endeks içinde farklı ağırlıkları bulunmaktadır.

Hesaplamada bu sektörlere verilen ağırlıklar ise aşağıdaki gibidir;

Madencilik:....%6,05 +  İmalat:.......%81,51 + Elektrik:......%12,44

Madencilik sektöründeki faaliyetler; kömür, petrol/doğal gaz ve metal çıkarımı olarak sıralanabilir.

İmalat sektöründen ise gıda, tekstil, plastik, motorlu taşıt imalatı, metal işleme sanayi, makina ve elektrikli teçhizat imalatı gibi faaliyetler örnek gösterilebilir. Son olarak Elektrik, gaz sektöründeki faaliyet ise elektrik üretimidir.

Temel yıl olarak 2010 ve endeks değeri 100 alınmaktadır. Veriler aylık sanayi üretim soru kağıdının TÜİK tarafından ilgili firmalara dağıtılması ile toplanmaktadır.

Ortaya çıkan veriler ilgili ayın sanayi üretim endeksi olarak işlenmekte, aynı zamanda tatil günleri çıkarılarak, yani bir önceki döneme göre işgünü farkları elenerek takvim etkisinden arındırılmış veriler yayınlanmaktadır. Aynı zamanda her sektörün mevsimsel dinamikleri mevcuttur. Mevsim ve hava şartlarının etkilerinden arındırılarak mevsim şartlarından arındırılmış verileroluşturulmaktadır.

Aşağıda 2015 yılı ve 2016 Ocak ayına ait Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretim endeksi (2010=100) grafiği görülebilir. (Kaynak: Tüik)

 tüik 2015-2016 sanayi üretim endeksi

 

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).