Her gün televizyonlarda gördüğünüz, gazetelerde okuduğunuz iktisat kelimesi teknik anlamda ne ifade etmektedir? Bu yazıda iktisat nedir, mikro ve makro iktisat ayrımı nasıl yapılmaktadır gibi konular özetlenmektedir;

İktisat kelimesi ile aynı anlamda kullanılan "ekonomi" kelimesinin köklerine bakıldığında Yunanca Eko(Ev) ve nomo (yönetim), yani "ev yönetimi" anlamına geldiği görülmektedir. Günümüzde ise iktisat en yaygın tanımı ile kıt ya da sınırlı kaynakların sınırsız istekleri nasıl karşıladığını inceleyen sosyal bilim dalıdır. Tüm iktisadi sistemler, iktisadın ana konusu olan üretim ve tüketim faaliyetlerinin nasıl daha dengeli ve etkin düzenlenebileceği üzerine kurulmuştur.

Tanımda kullanılan kıtlık ise insan isteklerinin mal ve hizmetlerden fazla olma durumunu anlatmaktadır. Bu ifadenin gelir düzeyi ile bir ilgisi yoktur. Buradaki tanım genel olarak insanların her istediklerine sahip olamayacaklarını ve tercihlerini kısıtlamaları gerektiğini ifade eder.

Tercihlerin kısıtlanması, yani belirli ihtiyaçlardan vazgeçilmesi ise yeni bir kavramı ortaya çıkarmaktadır. Alternatif maliyet olarak adlandırılan bu kavram ise yaptığınız tercih ile vazgeçmiş olduğunuz diğer en iyi tercihi ifade eder. İktisatta bir malın ya da hizmetin değeri diğer alternatifine göre tercih edilme oranına göre belirlenmektedir. Günümüzde her iktisadi malın ya da hizmetin parasal karşılığı vardır. Mal ve hizmetleri bu parasal karşılık üzerinden karşılaştırırız. Bu değere ise fiyat denir. Bu gibi kavramları inceleyen iktisat alanı mikro iktisat olarak isimlendirilmiştir. Özet olarak mikro iktisat tüketici ve üreticilerin ekonomik faaliyetlerini ve bunların oluşturduğu piyasayı inceler. Fiyat mekanizması, piyasa türleri, fayda, firma karı ve dengesi gibi konular mikro iktisatın alanına girmektedir.

Ekonomiyi dünya ve ülkeler seviyesinde inceleyen bölüm ise makro iktisattır. Büyüme, enflasyon, işsizlik gibi kavramların tamamı makro iktisatın alanına girmektedir. Bu durumda mikro iktisat birey ve üretici ile ilgilenirken, makro iktisat bir ekonomideki tüm bireylerin ve üreticilerin oluşturduğu toplam ekonomik faaliyetler ile ilgilenmektedir diyebiliriz.

Son olarak İktisat bilimi bağımsız düşünülmemeli, sosyoloji, matematik ve istatistik gibi bilimlerle yakın ilişkide olduğu unutulmamalıdır.

Onur CEYLAN
Author: Onur CEYLANWebsite: https://tr.linkedin.com/in/onurceylanEmail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Hakkımda
Yatırımcı, Finans ve Sermaye Piyasası Uzmanı ( S P K ileri düzey lisansı ve türev araçlar lisansı sahibiyim. Eski bankacıyım, uzun süredir bireysel yatırım portföyümü yönetiyorum. Piyasarehberi.org sitesindeki yazılar finansal okur yazarlığa katkıda bulunmak amacıyla tarafımdan yazılmaktadır, site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz ).